କଟକ: ଓଡ଼ିଶାରେ ପୁଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଡିଜିପି) ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଅଡ଼ୁଆ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ମାମଲାରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଥିବାରୁ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ, ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି।
ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଡିଜିପି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ବିନୟତୋଷ ମିଶ୍ର ଆସନ୍ତା ନଭେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଚାକିରିରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ତାଙ୍କ ଅବସର ସମ୍ପର୍କିତ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇସାରିଛି। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଅବସର ପରେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ କିଏ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବେ, ତାହା ଏବେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇ ଉଭା ହୋଇଛି।
ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ
ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରକାଶ ସିଂହ ବନାମ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟ ଦେଇଥିବା ଐତିହାସିକ ରାୟ ଅନୁସାରେ ଦେଶର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଡିଜିପି ପଦରେ ଯୋଗ୍ୟ, ଅଭିଜ୍ଞ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ସହିତ ପୁଲିସ ପ୍ରଶାସନରେ ରାଜନୈତିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ହ୍ରାସ କରିବା।
ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଡିଜିପି ପଦ ଖାଲି ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନୂତନ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଯୋଗ୍ୟ ଓ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନାମର ଏକ ତାଲିକା କେନ୍ଦ୍ର ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ (ୟୁପିଏସ୍ସି)ଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ୟୁପିଏସ୍ସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଆଧାରରେ ଯୋଗ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଚୟନ କରି ତିନିଜଣଙ୍କ ନାମର ଏକ ପ୍ୟାନେଲ୍ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ପଠାଇଥାଏ। ସେହି ତାଲିକାରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଡିଜିପି ପଦବୀକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅସ୍ଥାୟୀ କିମ୍ବା ଇନ୍ଚାର୍ଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରଖିବାକୁ ରୋକିବା। କାରଣ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଭାବେ କୌଣସି ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ ରଖିଲେ ଅନ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ହେବାର ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।
ତେଲେଙ୍ଗାନା ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ
ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ନକରି ଜଣେ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଡିଜିପି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ୟୁପିଏସ୍ସି ପକ୍ଷରୁ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।
ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଡିଜିପି ଭଳି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦବୀକୁ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରଖିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଏପରିକି ଏଭଳି ନିଯୁକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ବରିଷ୍ଠ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଡିଜିପି ହେବାର ସୁଯୋଗ ନପାଇ ଅବସର ନେଉଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅଦାଲତ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ଏହାଦ୍ୱାରା ଅଧିକାରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଥିବା ଅଦାଲତଙ୍କ ମତ ଥିଲା। ତେଣୁ କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ଯଦି ନିୟମିତ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ୟୁପିଏସ୍ସି ଏହା ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବ ବୋଲି ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟ କହିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ମାମଲାରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ
ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ସମାନ ଧରଣର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ଆଇନଗତ ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟରେ ଏକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ଶୁଣାଣି ଶେଷ ହେବା ପରେ ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟ ନିଜର ରାୟକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଡିଜିପି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ବିନୟତୋଷ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅବସର ତାରିଖ ପାଖେଇ ଆସୁଛି। ନଭେମ୍ବର ୩୦ରେ ସେ ଅବସର ନେବା ପରେ ଡିଜିପି ପଦବୀ ଖାଲି ହେବ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ତୁରନ୍ତ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ କ’ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ? ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁଲିସ ବିଭାଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀର ଦାୟିତ୍ୱ କାହାକୁ ଦିଆଯିବ?
ଅସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ହେବ ନା ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ବାଛିବେ ସରକାର?
ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହେଉଛି, ବିନୟତୋଷ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅବସର ପରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୁଣି ଜଣେ ଆଇପିଏସ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଡିଜିପି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେବେ କି? ନା ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ନିୟମିତ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଧାର କରି ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ? ଯଦି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୁଣିଥରେ ଇନ୍ଚାର୍ଜ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ସଂକ୍ରାନ୍ତ ନିୟମ ସହ କେତେଦୂର ସମନ୍ୱୟ ରଖିବ, ତାହା ଏକ ବଡ଼ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ୟୁପିଏସ୍ସି ପ୍ୟାନେଲ୍ ଏବଂ ଅଦାଲତଙ୍କ ରାୟର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି। ସୁପ୍ରିମ୍କୋର୍ଟଙ୍କ ସଂରକ୍ଷିତ ରାୟ କେବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ ଏବଂ ସେହି ରାୟରେ କ’ଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିବ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ନଭେମ୍ବର ୩୦ ପରେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସର ନେତୃତ୍ୱ କିଏ ନେବେ? ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୁଣି ଇନ୍ଚାର୍ଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣାଇବେ ନା ସ୍ଥାୟୀ ଡିଜିପି ନିଯୁକ୍ତି କରିବେ? ଏହାକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ପୁଲିସ ମହଲରେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି।
