ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ୫ଟି ବିରଳ ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଏବେ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ବିରଳ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ଆଗକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ହିଁ ରହିପାରନ୍ତି। ଏନେଇ ଜଙ୍ଗଲ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ବୟାନ ପରେ ଏହି ଆଶା ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ୫ଟି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ନନ୍ଦନକାନନ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ୟାନରେ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ନେବା ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଦେଶ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଭୋଗରାଇ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିଚିତ୍ରପୁର (ରଣକାଠା) ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହି ୫ଟି ବିରଳ ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଚୋରା ଚାଲାଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ଘଟଣାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ବନ ବିଭାଗ ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ତତ୍ପର ହୋଇଉଠିଥିଲେ। ବିଦେଶୀ ପ୍ରଜାତିର ଏହି ବନ୍ୟଜୀବମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରଖିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।
ଏହାପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ନନ୍ଦନକାନନ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା। ନନ୍ଦନକାନନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ପ୍ରଥମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ଖାଦ୍ୟପେୟ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଆଚରଣ ଉପରେ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସକମାନେ ନିୟମିତ ନଜର ରଖିଥିଲେ। ନୂଆ ପରିବେଶରେ ସେମାନେ କିପରି ଖାପଖୁଆଇବେ, ସେଥିପାଇଁ ବିଶେଷ ଯତ୍ନ ନିଆଯାଇଥିଲା।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଆସିଛି ବଡ଼ ସୁଧାର
ନନ୍ଦନକାନନରେ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟରେ ଏହି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ବିଶେଷ ଭଲ ନଥିଲା। ସେମାନେ ରକ୍ତହୀନତା (Anemia) ଏବଂ ଜ୍ୱର ଭଳି ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିବେଶ ଏବଂ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା। ତେବେ ନନ୍ଦନକାନନର ଅଭିଜ୍ଞ ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ଯତ୍ନକାରୀଙ୍କ ନିରନ୍ତର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଉନ୍ନତି ଆସିଥିଲା। ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା, ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ଏବେ ଜ୍ୱର ଓ ରକ୍ତହୀନତା ସମସ୍ୟାରୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ଓଜନ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହା ନନ୍ଦନକାନନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର।
ମାନସିକ ଚାପ ଦୂର ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା
କେବଳ ଶାରୀରିକ ଚିକିତ୍ସା ନୁହେଁ, ଏହି ଛୁଆମାନଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ନୂଆ ପରିବେଶରେ ସେମାନେ ଯେପରି ଭୟଭୀତ ନହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଆଚରଣ ଫେରିପାଆନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖେଳନା, ଦୋଳି ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ ମ୍ୟୁଜିକ୍ ଥେରାପି ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କ ମାନସିକ ଚାପ କମାଇବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଇଥିଲା। ଖେଳକୁଦ ଏବଂ ନିଜ ପରିବେଶ ସହ ମିଶିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ମଧ୍ୟ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେଇଛି।
ଖୁବଶୀଘ୍ର ବଡ଼ ଏନକ୍ଲୋଜରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ୫ଟି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସୁଧାର ଆସିଛି। ସେମାନେ ନନ୍ଦନକାନନର ପାଣିପାଗ ଏବଂ ପରିବେଶ ସହ ମଧ୍ୟ ଖାପଖୁଆଇ ନେଇଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆଗକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ବଡ଼, ଖୋଲା ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଏନକ୍ଲୋଜରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଏହି ନୂତନ ଏନକ୍ଲୋଜରରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଖୋଲା ପରିବେଶ, ଗଛଲତା, ଖେଳକୁଦ ଏବଂ ସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିବିଧି ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରିବ। ଓରାଙ୍ଗଓଟାନମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଗଛରେ ରହିବା ଏବଂ ଗଛର ଡାଳରେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାକୃତିକ ଆବାସକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏନକ୍ଲୋଜର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।
କେଉଁ ଦେଶ ନେବେ ଏହି ବିରଳ ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କୁ?
ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଏହି ୫ଟି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆ ଆଗକୁ କେଉଁଠି ରହିବେ? ସେମାନଙ୍କୁ ଭାରତରେ ରଖାଯିବ ନା ନିଜ ମୂଳ ଦେଶକୁ ପଠାଯିବ? ଏହାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ନିୟମକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରଜାତିର ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) ନାମକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ କଟକଣା ରହିଛି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମାଲିକାନା, ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପଯୁକ୍ତ ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମ ଆଧାରରେ ନିଆଯିବ। ଅନ୍ୟପଟେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଦେଶ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହି ୫ଟି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶକୁ ନେବା ପାଇଁ ଦାବି କରିନଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ନନ୍ଦନକାନନ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଆଶା ବଢ଼ିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ପରିଚୟ ହୋଇପାରନ୍ତି ୫ ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ
ଯଦି ଏହି ୫ଟି ବିରଳ ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ନନ୍ଦନକାନନରେ ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳେ, ତେବେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଘଟଣା ହୋଇପାରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦନକାନନର ଆକର୍ଷଣ ଆହୁରି ବଢ଼ିବା ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିରଳ ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ। ତେବେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କିମ୍ବା ଦର୍ଶକଙ୍କ ଆକର୍ଷଣକୁ ଆଧାର କରି ନୁହେଁ, ବରଂ ଜୀବମାନଙ୍କର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁରକ୍ଷା, ଉପଯୁକ୍ତ ଆବାସ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନକୁ ଆଧାର କରି ନିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ଏହି ୫ଟି ଓରାଙ୍ଗଓଟାନ ଛୁଆ ନନ୍ଦନକାନନରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସୁଧାର ଆସିବା ଏବଂ ନୂଆ ପରିବେଶ ସହ ଖାପଖୁଆଇବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏକ ଖୁସିର ଖବର। ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ସରକାରଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ। ଏହି ବିରଳ ବନ୍ୟଜୀବମାନେ ଆଗକୁ ଓଡ଼ିଶାର ନନ୍ଦନକାନନରେ ହିଁ ରହିବେ କି, ନା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶରୁ ଦାବି ଆସିବ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
